“Ya Beni Almaya Gelmezlerse!” – Okul Fobisini Aşmanın ve Okula Uyumun Yolları

“Ya Beni Almaya Gelmezlerse!” – Okul Fobisini Aşmanın ve Okula Uyumun Yolları – Evde gözünüzden sakındığımız çocuğunuz artık okul çağına geldi. Biliyorum birçoğunuz çocuğunuzdan daha çok endişelisiniz. Nereden mi biliyorum? Meslek hayatım boyunca çocuklarla ilgili her sorunda ebeveynlerin çocuklarından daha fazla endişe duyduğunu, özellikle anasınıfının ilk gününde çocuğunu bana teslim ederken dolu gözler ve titrek bir sesle ‘size emanet ’sözlerini söyledikten sonra kapının önünde gizli gizli ağladığını gözlemediğim için, bazı durumlarda çocuğu bırakıp anneyi teselli etmek zorunda kaldığım için biliyorum. Hatta birçok sorunun ebeveynlerin aşırı endişeli olmalarından kaynaklı sergilemiş olduğu davranışlardan ortaya çıktığını gözlemlediğim için biliyorum.

Sosyal Gelişim İçin Evden Uzaklaşmak Şart

Çocukların ilk sosyal çevreleri ailedir. Başka insanların varlığını, haklarını, saygı duymayı, sabretmeyi, paylaşmayı, birlikte yaşamayı ilk olarak ailesinden öğrenir. Ancak diğer tüm gelişimlerini destekleyecek olan sosyal gelişimin sağlıklı olabilmesi için, aile bir zamandan sonra yetersiz kalmaya başlayacaktır. Çünkü çocuğun ev dışında bir hayatın varlığından haberdar olması gerekir. İster istemez ev ortamında çocuğunuza ayrıcalık ve öncelik tanıdığınız durumlar olacaktır.

Ancak evinizin prensi ya da prensesi dışarıda aynı ayrıcalığı bulamayacak ve bulmamalıdır da. Çünkü hiçbir insana gerçek sosyal çevrede ayrıcalık tanınmaz. Sosyal yaşamda toplumsal kabul görmesi için ev dışında kendisi gibi prens ve prensesler ile vakit geçirip paylaşımlarda bulunması oldukça önemlidir. Günümüz koşullarında bu imkânı ancak çocuklarımızın yaş seviyesine uygun anasınıflarında ve doğru uygulanan eğitimle sağlayabiliyoruz.

İlk 3 Yıl Aile

Eğer çok ekstra bir durum yok ve evde çocuğunuza bakabilecek durumdaysanız ilk 3 yıl çocuğunuzla evde paylaşımlarda bulunmanız, onun gelişimi için en doğru tercih olacaktır. 3 yaştan sonra kademeli olarak mutlaka yaşıtlarıyla paylaşımlarda bulunabileceği ortamlara çocuğunuzu dâhil etmeniz gerekmektedir. Benmerkezciliğin yavaş yavaş azalmaya başladığı bu zaman dilimi, çocuğunuzun temel toplumsal kuralları fark etmesi için uygundur.4 yaş ise,kesintisiz olarak okul öncesi eğitim alması için gerekli olan girişimlerde bulunmanız için uygun bir zaman.4/5 yaş ya da 5/6 yaş aralığında birinci sınıftan önce çocuğunuz mutlaka anasınıfında okul öncesi eğitim alarak hem ilkokula hem de hayata hazırlanmanın eğlenceli yollarından geçmelidir.

Okul Fobisi Oluşmaması İçin

Evet, gelelim asıl konumuza. Okul zamanı geldiğinde çocuğumuz evden ve ailesinden ayrılmak istemeyebilir. Bunun çeşitli bilinçaltı sebeplerinin olmasıyla birlikte bazen sadece gerçekten yabancı bir ortama girmek istememesinden de kaynaklı bir durum olabilir. Genel olarak değerlendirildiğinde, ebeveynleriyle arasında güven bağı olan çocukların ilk defa evden ayrı kalmalara aşırı tepki vermedikleri gözlemlenmiştir. Çünkü bu çocuklarda terkedilme, dışlanma korkusu yoktur. Çocuk ebeveynine güvenir ve söyledikleri onu rahatlatmak için yeterlidir. Aksi durumdaki çocuklar ise özellikle okulun ilk günlerinde aşırı tepkiler vererek ebeveyninden ayrı kalmayı reddeder. Bu tarz çocuklar için daha özenli çalışmalar yapılması gerekmektedir. Bahsettiğimiz durumların oluşmaması için daha çocuğunuz bebekken onunla aranızda güven bağı oluşturuyor olmanız ve devamında bu bağı sağlamlaştırmanız çok önemlidir.

İlk defa okula gidecek çocuğunuzu okula hazırlamak için;

• Öncelikle siz kendinizi bu duruma hazırlayın. Siz endişeli olur ve yanında olumsuz konuşmalar yaparsanız çocuğunuzda otomatik olarak okula gitmenin pekte iyi bir şey olmadığını düşünecektir. Endişeleriniz varsa bile bunu asla çocuğunuza hissettirmeyin.
• Okul başlamadan günlük sohbetlerin içine mutlaka okuldan olumlu bir şekilde bahsederek çocuğunuzu zihnen hazırlamaya çalışın. ‘Birçok arkadaşın olacak? Ne kadar heyecan verici ., Acaba hangi  oyunları öğreneceksin? Anada öğretirsen birlikte de oynayabiliriz?’ gibi cümleler çocuğunuzu okula karşı olumlu düşünmeye sevk etmenize yardımcı olacaktır.
• Okul konusu açıldığında eğer çocuğunuz endişeli tavırlar sergiliyorsa mutlaka onun duygularını anladığınızı belirten cümlelerle çocuğunuza yardımcı olun. Endişelerini anladığınızı,ancak okulun güvenli bir yer olduğunu, ihtiyaç duyduğu her şeyde ona yardımcı olacak bir öğretmeninin olacağını ve sizin de çıkış saatinde mutlaka orda olacağınızı çeşitli şekillerde çocuğunuza anlatmanız, onun kendini rahat hissetmesine yardımcı olacaktır.
• Okul başlamadan önce mümkünse sınıfını ve öğretmenini birlikte ziyaret ederek fikir sahibi olmasını sağlayın.
• Okul alışverişini mutlaka birlikte yapın ve ona tercih hakkı verin.
• Uyum haftası geçtikten sonra çok fazla tavizkar olmayın. Okula gitmesinin gerekliliğini anlatın.
• Çıkış saatleri hakkında görsellerle anlaşın. Mutlaka çıkış saatinde okulda olun. Tüm arkadaşları giderken çocuğunuzun sınıfta yalnız kalması onu daha çok endişelendirecektir.
• Çocuğunuzun öğretmenine güvenin ve işbirliği içine olun. Çocuğunuzun öğretmeni en az sizin kadar çocuğunuzu düşünecek ve iyiliği için sizi bazı konularda yönlendirecektir.
• Evde okul ve sınıfla ilgili çocuğunuzun isteği dışında sohbetler kurmaya çalışmayın. İstemediği halde onu sıkıştırarak ağzından laf almaya çalışmanız çocuğunuzu olumsuz etkiler. Bunun yerine siz kendi gününüzden bahsederek çocuğunuzun da kendi gününden bahsetmesi için ortam oluşturabilirsiniz. Ya da açık uçlu sorularla sohbet etmeye yönlendirmek de etkili olacaktır.

Bazı günler küçük bahaneler ile okula gitmek istemediğini belirtebilir. Bunlardan en klasiği karın ağrısıdır. Birden bire ortaya çıkan karın ağrısı büyük olasılıkla psikolojik bir durum olarak değerlendirilse de, siz yine de sağlık kontrolünü ihmal etmeyip, fizyolojik bir sorun olmadığından emin olduktan sonra bu ağrı üzerinde fazla durmayın.

“Ya Beni Almaya Gelmezlerse!” – Okul Fobisini Aşmanın ve Okula Uyumun Yolları

Duygu BERGİL