Kışın Güvenli Sürüş Teknikleri ve Hayat Kurtaran 5 Altın Kural

Kışın güvenli sürüş teknikleri, özellikle hava sıcaklıklarının ani düştüğü ve yağışların şekil değiştirdiği bugünlerde (21 Ocak) sürücüler için hayati önem taşıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son raporlarına göre Türkiye’nin batısında (İzmir, İstanbul, Antalya) kuvvetli sağanak yağış ve fırtına, doğusunda ve iç kesimlerde (Ankara, Erzurum, Bolu) ise buzlanma ve kar yağışı etkili oluyor. Yolların ıslak, kaygan ve görüş mesafesinin düşük olduğu bu koşullarda direksiyon başına geçmek, sadece tecrübe değil, teknik bilgi de gerektiriyor. Birçok sürücü “benim lastiklerim yeni” veya “aracım 4 çeker” diyerek kendini güvende hissetse de fizik kuralları, buzlu bir viyadükte veya su birikintisinde (aquaplaning) tüm araçlara aynı işler. Bu yazımızda, kışın en sinsi tehlikeleri olan gizli buzlanma ve su yastığına karşı yapmanız gerekenleri ve güvenli sürüşün altın kurallarını derledik.

1. En Sinsi Düşman: Gizli Buzlanma (Black Ice) Nedir?

Sürücülerin kışın en çok korkması gereken tehlike, bembeyaz kar örtüsü değil, asfaltın rengini alarak kamufle olan “Gizli Buzlanma”dır. Genellikle şeffaf, ince bir tabaka halindedir ve yola baktığınızda sadece “ıslakmış” gibi görünür.

Gizli Buzlanma Nerelerde Olur? Hava sıcaklığının 0 derecenin altına düştüğü sabah erken saatlerde ve gece yarısında risk zirveye çıkar. Ancak asıl tuzak, coğrafi yapılardadır:

• Köprü ve Viyadükler: Toprakla teması olmadığı için alttan da hava akımı alır ve karadan çok daha önce donar.
• Tünel Giriş ve Çıkışları: Rüzgar koridorları ani ısı değişimine neden olur.
• Ağaçlık ve Gölgeli Yollar: Güneş görmeyen virajlar, gün boyu buzlu kalabilir.

Gizli Buzlanmada Ne Yapmalı? Eğer aracınızın direksiyonu aniden tüy gibi hafiflerse ve yol sesi kesilirse, buzun üzerindesiniz demektir.

• ASLA ani fren yapmayın. Frenler tekerlekleri kilitler ve araç kontrolden çıkar.
• ASLA direksiyonu sert kırmayın.
• Ayağınızı gazdan yavaşça çekin ve aracın kendi hızıyla yavaşlamasını bekleyin. Vites küçülterek (motor freni) yavaşlamak en güvenli yöntemdir.

2. Yağmurlu Havaların Kabusu: Aquaplaning (Su Yastığı)

Bugünlerde Batı Anadolu’yu etkisi altına alan şiddetli yağışlar, yollarda su birikintilerine neden oluyor. Aracınızın lastikleri ile asfalt arasına giren su tabakası, lastiğin yerle temasını tamamen kestiğinde “Aquaplaning” (Kızaklama) gerçekleşir. Bu durumda 2 tonluk aracınız, su üzerinde kayan bir taşa dönüşür; ne direksiyon ne de fren işe yarar.

Su Yastığına Yakalanırsanız:

• Panikleyip frene asılmak en büyük hatadır.
• Direksiyonu sabit tutun, sağa sola çevirmeyin.
• Ayağınızı gazdan çekin ve lastiklerin suyu tahliye edip tekrar asfalta tutunmasını bekleyin.
• Hızınız ne kadar yüksekse, aquaplaning riski o kadar artar. Yağmurlu havada hız limitinin en az %20 altına düşün.

3. Görüş Mesafesi ve Buğu Sorunu

Kış sürüşünde “görmek” kadar “görülmek” de önemlidir. Yoğun yağış, sis veya tipi durumunda mutlaka kısa farlarınızı (varsa sis farlarınızı) yakın. Gündüz vakti bile olsa farların açık olması, fark edilme oranınızı artırır.

Kışın sıkça yaşanan cam buğulanması ise içerideki sıcaklık ile dışarıdaki soğuk hava farkından kaynaklanır.

• Klimanızı “sıcak” ayara getirin ancak “A/C” (Klima kompresörü) tuşunu açık tutun. Klima nemi alır ve buğuyu saniyeler içinde çözer.
• Sirkülasyon düğmesini “dışarıdan hava alma” moduna getirin. İçerideki nemli havayı çevirmek buğuyu artırır.

4. Kış Lastiği: Bir Lüks Değil, Zorunluluktur

“Benim lastiklerim dört mevsim, idare eder” düşüncesi kışın en büyük kumardır. Yaz lastikleri +7 derecenin altında sertleşir, plastik özelliğini kaybeder ve adeta bir hokey diskine döner. Kış lastikleri ise silika bazlı hamuru sayesinde soğukta yumuşak kalır ve vakumlu yapısıyla karda/buzda tutunur.

Yapılan testlerde, 50 km/s hızla giderken kış lastiğinin fren mesafesi, yaz lastiğine göre karlı zeminde neredeyse 2 kat daha kısadır. O birkaç metrelik fark, bir kazayı önlemekle sonuçlanabilir.

5. Takip Mesafesi ve Psikolojik Hazırlık

Kışın durma mesafesi uzar. Kuru havada öndeki araçla aranızda bıraktığınız “2 saniye kuralı”nı, yağmurlu havada 4 saniyeye, karlı/buzlu havada ise 6 saniyeye çıkarmalısınız.

Ayrıca aracınızda mutlaka bir “Kış Acil Durum Kiti” bulundurun. Bu kitin içinde;

• Takoz, çekme halatı, zincir.
• El feneri ve yedek pil.
• Battaniye, su ve uzun ömürlü atıştırmalıklar.
• İlk yardım çantası yer almalıdır.

Sonuç olarak, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, fizik kuralları değişmez. 21 Ocak ve takip eden günlerde beklenen zorlu hava koşullarında, varacağınız yere 15 dakika geç gitmek, hiç gidememekten çok daha iyidir. Hızınızı düşürün, dikkatinizi artırın ve kışın kurallarına saygı duyun.

Kışın Güvenli Sürüş Teknikleri

Derinlik.net