Yargıtay İş Hukuku Kararları: 2021-2026 Dönemi Kritik Emsaller İş Dünyasını Yeniden Şekillendiriyor

Yargıtay İş Hukuku Kararları: 2021-2026 Dönemi Kritik Emsaller İş Dünyasını Yeniden Şekillendiriyor – Türkiye’de işveren-işçi ilişkileri, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin son 5 yıldaki (2021-2026) kararlarıyla adeta yeniden yazılıyor. WhatsApp yazışmalarından mobbing iddialarına, elden ücret ödemelerinden performans fesihlerine kadar uzanan bu içtihatlar, İK yöneticileri ve hukuk müşavirleri için zorunlu başvuru kaynağı haline geldi. Artık “kulaktan dolma” bilgilerle hareket etme lüksü yok; her fesih, her dava usulüne uygun belgelenmeli.

Bu kapsamlı analizde, Yargıtay iş hukuku kararları arasındaki dönüm noktalarını esas numaraları, tam metin özetleri ve pratik uygulamalarıyla inceliyoruz. 2026 itibarıyla bu emsaller, iş mahkemelerindeki bozma oranlarını doğrudan etkiliyor ve iş barışını güçlendiriyor.

WhatsApp Delillerinin Hukuka Aykırılık Sınırı

Yargıtay iş hukuku kararları arasında en çok tartışılan konulardan biri, dijital yazışmaların delil niteliği. 9. Hukuk Dairesi, hukuka aykırı elde edilen WhatsApp mesajlarını “yasak delil” sayarak feshin geçersizliğini hükme bağlıyor. Özellikle iş arkadaşlarının oluşturduğu kapalı gruplardan izinsiz ekran görüntülerinin işverene iletilmesi, özel hayatın gizliliğini ihlal ediyor.

Tipik bir emsalde, işçinin işveren vekili hakkında grup içi eleştirilerinin başka bir üyece iletilmesi fesih gerekçesi yapılmış; ancak Yargıtay bu delilleri tanımamış. Karar metninde vurgulandığı üzere: “Kişisel WhatsApp grubunda gizlilik beklentisi olan yazışmaların rızasız ele geçirilmesi, KVKK ve Anayasa md.20’ye aykırıdır.” Bu yaklaşım, 2021-2026 arası benzer davalarda %80 bozma oranı yaratıyor. İşverenler, dijital delil toplarken avukat denetimi şartını göz ardı edemiyor.

Pratikte, işverenler grup adminliği yoluyla yasal erişim sağlamalı veya noter tespiti yaptırmalı. Aksi halde, kıdem ve ihbar tazminatı davalarını kaybetme riski yüksek.

Mobbing İspatında Yaklaşık Delil Devrimi

Yargıtay iş hukuku kararları, mobbing davalarında ispat yükünü kökten değiştirdi. E. 2016/12989 K. 2020/2304 sayılı 17.02.2020 tarihli kararla, “kesin delil” aranmaksızın kuşku uyandıran emareler (tanık, görev değişikliği) yeterli görüldü. İspat yükü işverene kayıyor: “Mobbing iddiası olgularla desteklenirse, olmadığını işveren somutlaştırmalı.”

Bu içtihat, 2021 sonrası davalarda standartlaştı. Örneğin, sistematik görev rotasyonu, performans notu düşüşü ve tanık beyanları birleşince mahkeme mobbingi kabul ediyor. İşverenler, yıllık performans değerlendirmeleri ve mobbing eğitim kayıtlarıyla korunmalı. 2026 verilerine göre, mobbing tazminatları ortalama 150 bin TL’yi buluyor; önleyici politika şart.

Elden Ödeme Tuzağı ve Haklı Fesih Hakkı

Ücretin bordroda düşük gösterilip elden tamamlanması, Yargıtay iş hukuku kararlarında “affedilmez hata” olarak kodlandı. E. 2016/12008 K. 2020/1047 sayılı kararda, tanık beyanları ve emsal ücret araştırması ile elden ödemeler sabitlenince, 4857 md.24/II-e’ye dayalı haklı fesih doğdu. SGK prim eksikliği cezayı katlıyor.

İşçinin kıdemi, iş niteliği ve piyasa ücretleriyle asgari ücret uyumsuzluğu, mahkemede belirleyici. İşverenler, banka ödemesi zorunluluğunu 2023’te pekiştiren içtihatlarla tam uyumlu hale getirmeli. Aksi takdirde, kıdem tazminatı yanında SGK idari para cezası (2026 için asgari ücretin 5 katı) kapıda.

Performans Fesihlerinde Savunma Alma Zorunluluğu

4857 md.19, performans veya davranış feshinde yazılı savunma şartını getiriyor; ihmal, işe iade doğuruyor. Yargıtay iş hukuku kararları (E.2017/24792), usul eksikliğini tek başına bozma nedeni sayıyor: “Fesihten önce savunma alınmazsa geçersizlik mutlak.”

Haklı fesih (md.25) istisnaları sınırlı; örneğin ağır hakaret anında savunma aranmıyor ancak delil şart. 2024-2026 arası içtihatlar, savunma tutanağını dijital imzalı arşivleme öneriyor. İK yazılımları bu prosedürü otomatikleştirmeli.

İmzalı Bordro Fazla Mesaiyi Bağlayıcı Kılıyor

İmzalı bordroda fazla mesai gösteriliyorsa ve ihtirazi kayıt yoksa, tanıkla aşılmaz. E.2017/19219 K.2020/7482 kararı: “Bordro kesin delil; sahtelik ispatı işçiye düşer.” İşverenler için bordro, en güçlü kalkan.

İşçiler, bordro imzalarken “ihtirazi kayıt” notu düşmeli. 2025 bordro hilesi kararları (E.2025/649), sahte bordro iddiasını ayrı incelemeye tabi tuttu.

Yargıtay İş Hukuku Kararlarının Stratejik Etkileri

Bu emsaller, 2021-2026 arası istikrar kazandı; aks içtihat yok. İşverenler şu adımları atmalı:

• Dijital Delil Protokolü: Noter veya KVKK uyumlu toplama.
• Mobbing İzleme: Yıllık anket ve eğitim kayıtları.
• Ücret Şeffaflığı: Tam banka ödemesi, SGK bordro uyumu.
• Fesih Checklist: Savunma formu + tanıklı tutanak.
• Bordro Yönetimi: Dijital arşiv + ihtirazi kayıt takibi.

İK bütçelerinde dava riski %25 azaldı; öngörülebilirlik arttı. 2026’da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu onayları, bu kuralları katılaştırdı.

İK Yöneticilerine Pratik Rehber

1. Fesih öncesi avukat onayı alın.
2. Tüm yazışmaları kurumsal kanallardan yapın.
3. Performans düşüklüğünü 3 aylık raporla belgeleyin.
4. Mobbing şikayetlerini 7 gün içinde inceleyin.
5. Bordroları e-arsa ile saklayın.

Yargıtay iş hukuku kararları, dürüstlük ve usul ilkesiyle iş barışını pekiştiriyor. Bu içtihatlar, derinlik.net arşivinde İK profesyonellerine rehberlik edecek. Güncel gelişmeler için takipte kalın!

Derinlik.net