Deneyim Biriktirme Psikolojisi: Duvarları Doldurmak mı, Ruhumuzu Doyurmak mı?

Tüketimin Sessiz Hükümdarlığı

Deneyim Biriktirme Psikolojisi: Evlerimiz, ofislerimiz ve hayatlarımız, sürekli yeni eşyalarla dolup taşıyor. Alıyoruz, biriktiriyoruz, sergiliyoruz ve kısa süre sonra unutuyoruz. Çağımız, bize mutluluğun bir sonraki satın almada, bir sonraki modelde veya bir sonraki trendde saklı olduğu yalanını fısıldıyor. Oysa hepimiz deneyimledik ki, yeni bir eşyanın getirdiği o anlık coşku hızla söner ve geride sadece depolanması, temizlenmesi ve bakımı gereken yepyeni bir yük bırakır. Mustafa Şahin olarak bu köşede soruyoruz: Neden maddi varlıkları artırdıkça, ruhumuzdaki boşluk büyüyor? Duvarları doldurmak, ruhumuzu doyurmaya yetmiyor. Çünkü mutluluğun kaynağı, sahip olmakta değil, hissetmektedir.

Eşyanın Kısa Ömrü, Anının Sonsuz Değeri

İnsan beyni, satın alınan bir nesneyi hızla normalleştirir. Buna psikolojide Hedonik Adaptasyon denir. Yeni televizyon, yeni araba veya yeni kıyafet ne kadar heyecan verici olursa olsun, beynimiz kısa sürede buna alışır ve heyecan seviyesi hızla temel çizgiye döner. Ancak deneyimler farklıdır. Yeni bir yere seyahat etmek, bir enstrüman çalmayı öğrenmek, bir tiyatro oyunu izlemek veya sevdiklerimizle derin bir sohbet etmek gibi deneyimler, beynimizde kalıcı nöral yollar oluşturur. Deneyime yatırım yaptığımızda, sadece anı yaşamayız; aynı zamanda kimliğimize ve kişiliğimize yatırım yapmış oluruz. Bu, bankadaki bir hesaptan daha değerli, maddi olmayan bir mirastır.

Eşyalar Yük, Deneyimler Enerjidir

Eşyalar fiziksel ve psikolojik olarak bir yüktür. Kullanmadığımız her eşya, zihnimizde bir “yapılacaklar listesi” maddesi gibi yer kaplar: “Bunu ne zaman tamir etmeliyim?”, “Bunu nerede saklamalıyım?”, “Bunu ne zaman satmalıyım?”. Minimalizm felsefesi, bu yükten kurtulmanın anahtarını sunar. Öte yandan deneyimler, bize enerji verir. Yeni bir dil öğrenirken çekilen zorluk, bir dağa tırmanırken hissedilen yorgunluk, bir sanat eserini yaratırken yaşanan sancı; tüm bunlar hayatımıza anlam katar. Deneyimler bittiğinde geride kalanlar, yorucu eşyalar değil, anlatılacak hikayeler, öğrenilmiş dersler ve zenginleşmiş bir ruhtur.

Sevgi ve Zamanın Eşyadan Üstünlüğü

Bir çocuk, en pahalı oyuncaktan çok, ebeveyniyle geçirdiği kaliteli zamana değer verir. Bir yetişkin, gösterişli bir hediyeden çok, zor zamanında yanında olan bir dostunun koşulsuz sevgisine ihtiyaç duyar. Hayatımızın sonuna yaklaştığımızda dönüp baktığımızda, saydığımız şeyler satın aldığımız arabalar veya ayakkabılar değil; tanık olduğumuz gün batımları, paylaştığımız kahkahalar, cesaret ettiğimiz maceralar ve inşa ettiğimiz güçlü ilişkiler olacaktır. Mutluluk, dışarıdan edinilen bir şey değil, içeriden üretilen bir haldir. Sevgi ve zaman, satılamaz, takas edilemez ve en değerli mirasımızdır.

Sözün Özü

Tüketim döngüsünden çıkış, sadece cüzdanımız için değil, ruh sağlığımız için de bir zorunluluktur. Bırakalım duvarlarımız biraz boş kalsın, ancak hayatımız anılarla dolsun. Eşyaların hüküm sürdüğü bu çağda, ruhumuzu doyuracak, bizi gerçekten zenginleştirecek olan tek şey; cesurca yaşanmış, içtenlikle paylaşılmış ve derinlemesine hissedilmiş deneyimlerdir. En büyük servetiniz, ne kadar biriktirdiğiniz değil, ne kadar yaşadığınızdır.

Hayata Dair Kategorisindeki yazılarımızı okumak için tıklayınız. Sitemizde yayımlanan tüm yazıları okumak için tıklayınız.

Mustafa ŞAHİN