Ticari Araç Kameraları ile Trafik Güvenliği Yükseliyor

Ticari araç kamera zorunluluğu, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde yapılan son değişiklikle resmen hayata geçiriliyor ve ticari taşımacılığın güvenliğini kökten dönüştürecek. 19 Ağustos 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme, taksi, minibüs, otobüs ve servis araçlarında kamera, kayıt cihazı, takip sistemi ile acil durum butonunu zorunlu kılıyor. Bu adım, yolcu güvenliğini artırmak, kazaları önlemek ve suçları caydırmak amacıyla atıldı; uymayanlara idari para cezası ve muayene engeli getiriliyor.

Yıllardır tartışılan bu zorunluluk, trafik kazalarının %30’unu ticari araçların oluşturduğu verilere dayanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yolcu taşıyan araçlardaki eksiklikleri gidermek için kademeli geçiş öngörüyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren kamerasız araçlar muayeneden geçemeyecek; bu da sektörde acil hazırlık sürecini tetikledi.

Ticari Araç Kamera Zorunluluğu Hangi Araçları Kapsıyor?

Yeni yönetmelik, yolcu taşıyan ticari araçları net bir şekilde tanımlıyor. Zorunluluk kapsamına giren araçlar şöyle:

• M2 ve M3 sınıfı ticari taşıtlar: Minibüs ve otobüsler başta olmak üzere 9’dan fazla yolcu taşıyan araçlar.
• Belediyelere ait veya yetkilendirilmiş toplu taşıma araçları: Şehir içi otobüsler, metrobüsler.
• Taksiler ve dolmuşlar: Bireysel ve paylaşımlı yolcu taşıyan tüm taksi türleri.
• Minibüs, otobüs ve servis araçları: Okul, personel veya tur servisleri dahil.

Bu araçlarda sadece kamera değil, görüntü kayıt cihazı (DVR), araç takip sistemi (GPS) ve acil durum butonu da bulunmak zorunda. Kamera sistemi, araç içi ve dışı görüşü 7/24 kaydetmeli; veriler en az 30 gün saklanmalı. Acil buton, tehlike anında kolluk kuvvetlerine sinyal gönderecek.

Resmi Gazete’de Yayımlanan Değişiklik Detayları

19 Ağustos 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanan “Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, ticari araç kamera zorunluluğunu yürürlüğe koydu. Amaç, yolcu güvenliğini dijital teknolojilerle güvence altına almak. Yönetmelik, Avrupa Birliği standartlarına uyumu da hedefliyor; benzer sistemler İngiltere ve Almanya’da yıllardır uygulanıyor.

Değişiklikler, Madde 114’e eklendi: “Yolcu taşıyan ticari araçlarda ses-görüntü kayıt sistemi, araç takip sistemi ve acil durum uyarı butonu bulundurulur.” Kamera çözünürlüğü minimum HD (720p), depolama süresi 30 gün olarak belirlendi. Veriler, adli makamlarca talep edildiğinde paylaşılacak; KVKK uyumlu şifreleme zorunlu.

Kademeli Uygulama Takvimi: Hazırlık Süresi Var

Ticari araç kamera zorunluluğu, araç yaşına göre kademeli devreye giriyor. Bu, küçük esnafların ani yükü önlüyor:

İlk etapta yeni araçlar (2023+), yılbaşından itibaren uyum sağlayacak. Eski araç sahipleri, takvimde belirtilen tarihe kadar hazırlık yapabilir. Servis araçları için okul öncesi kademe daha erken olabilir; Milli Eğitim Bakanlığı koordineli çalışacak.

Cezalar ve Muayene Engeli: Ciddi Yaptırımlar

Kamerasız araçlar için çift yaptırım geliyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren:

• Muayene geçememe: TÜVTÜRK istasyonlarında eksiklik tespit edilirse araç trafikten men edilecek.
• İdiari para cezası: İlk ihlalde 10 bin TL, tekrarda 20 bin TL’ye kadar. Tekrarlananlarda araç bağlama riski var.

Ulaştırma Bakanlığı, denetim için mobil ekipler kurdu. Plaka tanıma sistemleriyle rastgele kontroller artacak. Sektör temsilcileri, “Cezalar caydırıcı ama adil” diyor.

Neden Bu Zorunluluk? Kazalar ve Suç İstatistikleri

Türkiye’de yıllık 1.2 milyon trafik kazası yaşanıyor; ticari araçlar kazaların %28’ini oluşturuyor. 2024 verilerine göre, minibüs kazalarında 500’den fazla ölüm meydana geldi. Kamera sistemleri, kaza anını kaydederek kusur tespiti hızlandırıyor; dünya genelinde kazaları %25 azaltıyor.

Suç boyutu da kritik: Taksilerde gasp, otobüslerde taciz vakaları kamerasız gizleniyor. Acil buton, 112 Acil’e direkt bağlanarak müdahale süresini kısaltıyor. GPS takip, araç çalınmalarını önlüyor.

Kurulum Maliyeti ve Destekler: Esnafa Kolaylık Sağlanıyor

Sistem maliyeti araç başına 15-30 bin TL arasında değişiyor (kamera + DVR + GPS + buton). Bakanlık, KOSGEB üzerinden hibe desteği veriyor; %50’ye varan teşvik var. Yetkili servisler listesi Ulaştırma Bakanlığı sitesinde yayımlandı.

Kurulum süreci:

1. Yetkili firmadan teklif alın.
2. Araç ruhsatı ve vergi levhasıyla başvuru yapın.
3. e-Devlet üzerinden sistem kaydı yaptırın.
4. Muayene öncesi test raporu alın.

Küçük taksi esnafı için toplu alım indirimleri devrede.

Sektörden Tepkiler: Destek ve Endişeler Dengeli

TÖFÜD (Tüm Özel Halk Otobüsleri Derneği) Başkanı, “Güvenlik için gerekli” dedi. Taksi şoförleri, “Maliyet yükü ağır ama yolcu güveni artar” yorumunda bulundu. Eleştiriler, yaşlı araçlar için takvimin uzatılması yönünde.

Hukukçular, veri gizliliğini vurguluyor: Kayıtlar sadece yetkili mercilere açılacak.

Gelecek Adımlar: Dijital Trafik Ekosistemi

Bu zorunluluk, akıllı trafik sisteminin parçası. İleride yapay zeka ile kaza tahmini eklenebilir. Sürücü eğitimleri zorunlu hale gelecek.

Karşılaştırma tablosu:

Ticari Araç Kamera Zorunluluğunun Uzun Vadeli Etkisi

Trafik ölümleri azalacak, sigorta primleri düşecek. Turizm sektörü kazanacak; güvenli servis imajı güçlenecek. Vatandaşlar, toplu taşımayı tercih edecek.

Hazırlık için: Araç modelinizi kontrol edin, yetkili kurulum yaptırın. Trafik güvenliği hepimizin sorumluluğu!

Derinlik.net